Kuzeyde Dumlu Dağı, kuzeydoğuda Kargapazarı Dağları ve güneyde Palandöken Dağları ile çevrili Erzurum ovasına hakim bir konumda kurulan şehir, olası saldırılara karşı 21 tabya ile güçlendirildi. Bu tabyalardan 7’si 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı öncesinde yapılırken, diğerleri daha sonraki dönemlerde inşa edildi.

Tabyalar, özellikle Rus baskınlarına karşı şehri korumak amacıyla 19. yüzyılın başından itibaren stratejik tepelerde inşa edildi. İçlerinde karargah binaları, askeri barınaklar, eğitim sahaları, yemekhaneler, sarnıçlar ve pusu odalarının bulunduğu tabyalar, bazen tek bazen de birkaç büyük yapının birleşiminden oluşuyor. Şehrin doğusunda yer alan Mecidiye ve Aziziye tabyaları ise en önemlileri olarak öne çıkıyor.

Taş ve toprak kullanılarak inşa edilen tabyalar, mimari görünümden çok sağlamlık ve işlevselliğe odaklanıyor. Kışla odaları, depo ve revir gibi bölümler birbirine bağlantılı şekilde inşa edilirken, bazı odalar ahşap kalaslarla iki katlı hâle getirildi. Bu tabyalar, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’nda (93 Harbi) Rusların ilerleyişinin durdurulmasında kritik bir işlev üstlendi.

Erzurum tabyaları, bugün hem tarihî bir miras hem de Osmanlı savunma stratejisinin en somut örneklerinden biri olarak önemini koruyor.